କୋରେଇ ନ୍ୟୁଜ୍ ନେଟୱର୍କ | ବିଶେଷ ରିପୋର୍ଟ
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ UPI ଏବେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଯାଇଛି। ଦୋକାନରେ QR କୋଡ୍ ସ୍କାନ୍ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟାଙ୍କ ଟ୍ରାନ୍ସଫର, ବିଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଓ ଅନଲାଇନ୍ କିଣାକିଣି—ସବୁଠି UPIର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିଛି। ୨୦୨୬ ମସିହାରେ UPIକୁ ନେଇ କିଛି ନୂଆ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆଲୋଚନା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା UPI ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରାୟ ୫୫.୪୯ କୋଟି ୟୁଜର୍ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିଲେ। FY 2025-26ରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାୟ ୨୪,୧୬୨ କୋଟି କାରବାର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ₹୩୧୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଥିଲା।
🔴 ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ନେଇ ନୂଆ ନିୟମ
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫, ୨୦୨୬ରେ ଘୋଷିତ ନୂଆ UPI framework ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ merchant paymentରେ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI କାରବାର ପାଇଁ ୦.୪% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ MDR ଲାଗୁ ହେବ। ₹୭୫,୦୦୦ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ merchant transaction ପାଇଁ ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ₹୩୦୦ ରହିବ।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ: ଏହା ସରକାରୀ tax ନୁହେଁ ଏବଂ ଏହାକୁ consumer charge ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବାର ନିୟମ ନାହିଁ। ସରକାରୀ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଅନୁସାରେ, Person-to-Person (P2P) UPI transaction ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣା ରହିବ। ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ merchant payment ଏବଂ zero-MDR ଅଧୀନରେ ଥିବା ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ transaction ମଧ୍ୟ ମାଗଣା ରହିବ। ପ୍ରାୟ ୯୬% P2M transaction ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ସରକାର କହିଛି।
🟢 ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ଟଙ୍କା ପଠାଉଛନ୍ତି, ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣଙ୍କ P2P transaction ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।
ସେହିପରି ଛୋଟ ମୂଲ୍ୟର merchant payment ଓ zero-MDR ଶ୍ରେଣୀର transaction ମଧ୍ୟ ମାଗଣା ରହିବ।
⚠️ UPI ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ
UPIର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିବା ସହିତ digital fraud ରୋକିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ସରକାର, RBI ଓ NPCI ପକ୍ଷରୁ risk-based transaction limits, security requirements ଏବଂ fraud prevention measures ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।
ମନେ ରଖନ୍ତୁ:
- UPI PIN କାହାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
- ଟଙ୍କା ପାଇବା ପାଇଁ UPI PIN ଦରକାର ନାହିଁ।
- ଅଜଣା QR code scan କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାବନ୍ତୁ।
- Payment କରିବା ପୂର୍ବରୁ receiverଙ୍କ ନାମ ଓ amount ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
- ଅଜଣା link କିମ୍ବା screen-sharing appରେ ଭରସା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
- Payment screenshot ଉପରେ ଭରସା ନକରି ନିଜ bank/UPI appରେ transaction status ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
NPCI ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ UPI PIN ଗୋପନୀୟ ରଖିବା ଦରକାର ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ customer support ଏହା ମାଗିବ ନାହିଁ।
📱 UPIରେ ଆସୁଛି ନୂଆ ସୁବିଧା
UPI ecosystemରେ ନୂଆ authentication ଓ payment technology ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ ଚାଲିଛି। NPCI ଦ୍ୱାରା optional on-device biometric authentication ଭଳି ବିକଳ୍ପ ପାଇଁ framework ଜାରି ହୋଇଛି। ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବ୍ୟବହାର ₹୫,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ transaction ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ଏହାସହିତ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ NPCI ଦ୍ୱାରା NFC ଆଧାରିତ tap-and-pay ସୁବିଧା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।
📰 କୋରେଇ ନ୍ୟୁଜ୍ ନେଟୱର୍କର ସଚେତନତା ବାର୍ତ୍ତା
UPI ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ସତର୍କତା ସହ।
PIN ଗୋପନୀୟ ରଖନ୍ତୁ • QR ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ • Transaction status ଦେଖନ୍ତୁ • Fraud ହେଲେ ତୁରନ୍ତ report କରନ୍ତୁ।
କୋରେଇ ନ୍ୟୁଜ୍ ନେଟୱର୍କ (KNN)
ଜନସଚେତନତା • ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱର • ସଠିକ୍ ଖବର
